ผู้นำแบบโค้ช: สร้างทีมแกร่งสู่ความสำเร็จยั่งยืน

ในโลกการทำงานปัจจุบันที่เน้นการพัฒนาและศักยภาพของบุคลากร "หัวหน้างานแบบโค้ช" ได้กลายเป็นบทบาทสำคัญที่ช่วยให้ทีมเติบโตและขับเคลื่อนองค์กรไปข้างหน้า ไม่ใช่แค่การออกคำสั่ง แต่เป็นการนำทางให้พนักงานค้นพบทางออกและดึงศักยภาพของตนเองออกมาอย่างเต็มที่ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เราจะมาถอดบทเรียนจากสถานการณ์จำลองของ คุณเมย์ หัวหน้าทีมการตลาด กับ น้องปาล์ม พนักงานผู้กำลังเผชิญกับความท้าทายในการทำงาน

ก่อนที่เราจะเจาะลึกถึงความแตกต่างสำคัญระหว่างหัวหน้างานทั้งสองประเภท และแนวทางการพัฒนาตนเองสู่การเป็น "ผู้นำแบบโค้ช" ที่องค์กรยุคใหม่ต้องการ ขอเชิญทุกท่านร่วมเรียนรู้จากกรณีศึกษาที่น่าสนใจของ คุณเมย์ หัวหน้าทีมการตลาด และ น้องปาล์ม พนักงานในทีม ที่กำลังเผชิญกับความท้าทายในการทำงาน มาร่วมดูกันว่าคุณเมย์จะเลือกใช้แนวทางใดในการช่วยเหลือทีมของเธอ และผลลัพธ์ที่ได้จะสะท้อนถึงบทบาทของผู้นำในแบบต่าง ๆ ได้อย่างไร

 

บทเรียนจากการโค้ช: คุณเมย์กับน้องปาล์ม

น้องปาล์ม พนักงานที่เคยกระตือรือร้นและมีผลงานโดดเด่น กลับดูขาดแรงจูงใจและประสิทธิภาพลดลง คุณเมย์ในฐานะหัวหน้าทีม สังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงนี้และเลือกที่จะเข้าหาปาล์มด้วยบทบาทของโค้ช

บทสนทนา

คุณเมย์: (ทักทายน้องปาล์มด้วยท่าทีเป็นมิตรและอบอุ่น) "ปาล์ม มีเวลาคุยกันหน่อยไหม พอดีพี่สังเกตเห็นอะไรบางอย่างแล้วอยากคุยด้วย"

น้องปาล์ม: (ดูประหม่าเล็กน้อย) "ได้ค่ะพี่เมย์ มีอะไรเหรอคะ"

คุณเมย์: "พี่เห็นว่าช่วงนี้ปาล์มอาจจะดูเหนื่อยๆ หรือเปล่า หรืองานบางอย่างก็ดูจะใช้เวลานานกว่าปกติ พี่เป็นห่วงนะ และอยากรู้ว่ามีอะไรให้พี่ช่วยได้บ้างไหม"

น้องปาล์ม: (ถอนหายใจ) "ก็... หนูไม่แน่ใจว่าจะอธิบายยังไงดีค่ะ"

คุณเมย์: (ยิ้มอย่างเข้าใจและให้กำลังใจ) "ไม่เป็นไรนะปาล์ม ค่อยๆ เล่าให้พี่ฟังก็ได้ พี่อยู่ตรงนี้เพื่อรับฟังนะ ไม่มีถูกไม่มีผิด ลองบอกพี่หน่อยว่าช่วงนี้ปาล์มรู้สึกยังไงบ้างกับการทำงาน หรือมีอะไรที่กำลังคิดอยู่ไหม"

น้องปาล์ม: "คือหนูรู้สึกว่า... งานมันเยอะมากเลยค่ะพี่เมย์ แล้วก็รู้สึกเหมือนไม่มีแรงบันดาลใจเลย ไม่รู้จะเริ่มตรงไหนก่อนดี พอนั่งทำงานก็คิดไปเรื่อยเปื่อยค่ะ"

คุณเมย์: "พี่เข้าใจเลยนะว่าบางทีงานเยอะๆ ก็ทำให้เรารู้สึกท่วมท้นได้ แล้วอะไรที่ทำให้ปาล์มรู้สึกว่างานมันเยอะเป็นพิเศษในช่วงนี้ล่ะ มีอะไรที่เปลี่ยนไปไหมจากเมื่อก่อน"

น้องปาล์ม: "ก็มีโปรเจกต์ใหม่ๆ เข้ามาเยอะค่ะ แล้วบางโปรเจกต์หนูก็ไม่แน่ใจว่าจะต้องทำยังไงให้ดีที่สุด แล้วก็... (ลังเล) คือหนูรู้สึกว่าตัวเองไม่มีความเชี่ยวชาญพอสำหรับงานบางอย่างด้วยค่ะ"

คุณเมย์: "อืมมม... ฟังดูเหมือนปาล์มกำลังเผชิญกับความท้าทายทั้งเรื่องปริมาณงานและความมั่นใจในความสามารถของตัวเองเลยนะ พี่ชื่นชมนะที่ปาล์มกล้าพูดเรื่องนี้ออกมา แล้วจากที่ปาล์มบอกว่า 'ไม่แน่ใจว่าจะต้องทำยังไงให้ดีที่สุด' กับ 'ไม่มีความเชี่ยวชาญพอ' เนี่ย ปาล์มคิดว่าอะไรคือส่วนที่ทำให้ปาล์มติดขัดมากที่สุดในตอนนี้"

น้องปาล์ม: "น่าจะเป็นเรื่องที่หนูไม่รู้ว่าจะต้องจัดลำดับความสำคัญของงานยังไงค่ะ เพราะทุกอย่างดูสำคัญไปหมด แล้วก็เรื่องที่หนูต้องทำงานที่ต้องใช้ทักษะใหม่ๆ ที่หนูยังไม่เคยทำมาก่อน"

คุณเมย์: "โอเคเลย พี่เข้าใจละ งั้นลองมาดูเรื่อง การจัดลำดับความสำคัญ ก่อนดีไหม ถ้าตอนนี้ปาล์มต้องเลือกงานที่สำคัญที่สุดแค่ 1-2 อย่างที่จะช่วยให้ปาล์มรู้สึกว่าได้เดินหน้าไปบ้าง ปาล์มจะเลือกงานไหน และทำไมถึงเป็นงานนั้น"

น้องปาล์ม: (ครุ่นคิด) "อืมมม... น่าจะเป็นโปรเจกต์ X ค่ะ เพราะมันใกล้กำหนดส่งแล้ว และก็โปรเจกต์ Y ที่ต้องประสานงานกับทีมอื่นเยอะๆ ค่ะ"

คุณเมย์: "ดีมากเลย แล้วถ้าเป็นสองโปรเจกต์นี้ ปาล์มคิดว่ามีขั้นตอนอะไรบ้างที่เราจะสามารถจัดการให้มันเดินหน้าต่อไปได้ หรือมีสิ่งแรกสุดที่ปาล์มจะเริ่มทำอะไร"

น้องปาล์ม: "หนูคิดว่าสำหรับโปรเจกต์ X หนูคงต้องไปคุยกับพี่ทีมกราฟิกเพื่อเร่งงานส่วนนั้นก่อนค่ะ ส่วนโปรเจกต์ Y หนูต้องกลับไปทบทวนรายละเอียดให้เข้าใจชัดเจนอีกครั้งก่อนจะเริ่มประสานงานค่ะ"

คุณเมย์: "เยี่ยมเลยปาล์ม นั่นเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากเลยนะ แล้วในเรื่องของ ทักษะใหม่ๆ ที่ปาล์มบอกว่ายังไม่เชี่ยวชาญเนี่ย ปาล์มคิดว่ามีวิธีไหนบ้างที่เราจะสามารถพัฒนาทักษะเหล่านั้นได้ หรือมีใครในทีมที่เราสามารถขอคำปรึกษาได้บ้าง"

น้องปาล์ม: "หนูคิดว่าอาจจะขอให้พี่แต้วช่วยสอนเรื่องโปรแกรมใหม่ๆ ค่ะ เพราะพี่แต้วเก่งมาก แล้วก็อาจจะลองหาคอร์สสั้นๆ ออนไลน์เพิ่มเติมด้วยค่ะ"

คุณเมย์: "นั่นเป็นแนวคิดที่ดีมากเลยปาล์ม พี่เห็นด้วยเลยนะว่าพี่แต้วช่วยปาล์มได้แน่นอน และการเรียนรู้เพิ่มเติมก็เป็นสิ่งที่ดี แล้วถ้าเกิดปาล์มเจอจุดที่ติดขัดจริงๆ หรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม ปาล์มจะทำยังไง"

น้องปาล์ม: "หนูคงจะลองหาข้อมูลดูก่อนค่ะ ถ้ายังไม่ได้จริงๆ ก็จะเข้ามาปรึกษาพี่เมย์ค่ะ"

คุณเมย์: "ดีมากเลยปาล์ม พี่อยากให้ปาล์มรู้ไว้นะว่าพี่อยู่ตรงนี้เสมอ ถ้ามีอะไรที่อยากปรึกษา หรือต้องการแนวทางเพิ่มเติม อย่าลังเลที่จะเข้ามาคุยนะ พี่เชื่อในศักยภาพของปาล์มนะ และพี่เชื่อว่าปาล์มจะผ่านช่วงนี้ไปได้ดีแน่นอน"

น้องปาล์ม: (ยิ้มเล็กน้อยด้วยความโล่งใจ) "ขอบคุณมากเลยค่ะพี่เมย์ รู้สึกดีขึ้นเยอะเลยค่ะที่ได้คุยกับพี่"

การสนทนานี้แสดงให้เห็นว่า คุณเมย์ สร้างพื้นที่ปลอดภัย เพื่อให้ปาล์มเปิดใจ รับฟังอย่างตั้งใจ ในปัญหาที่แท้จริง และ ใช้คำถามปลายเปิดที่ทรงพลัง เพื่อกระตุ้นให้ปาล์มค้นพบแนวทางการแก้ปัญหาและวางแผนการดำเนินการด้วยตัวเอง เธอ ให้กำลังใจและสร้างความมั่นใจ ตลอดการโค้ช ซึ่งช่วยฟื้นฟูทั้งขวัญกำลังใจและทิศทางในการทำงานให้กับปาล์ม

 

ถ้าคุณเมย์เป็นหัวหน้างานแบบสั่งการ: ผลเสียที่อาจเกิดขึ้น
 

หากคุณเมย์เลือกที่จะเป็น หัวหน้างานแบบสั่งการ ในสถานการณ์เดียวกันนี้ ผลลัพธ์อาจแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง แทนที่จะเข้าหาปาล์มด้วยความเข้าใจ คุณเมย์อาจเลือกใช้แนวทางที่มุ่งเน้นผลลัพธ์และกฎระเบียบเป็นหลัก เช่น:

• เรียกปาล์มมาตำหนิทันที: "ปาล์ม ทำไมงานถึงล่าช้า? นี่ไม่ใช่ครั้งแรกนะ" หรือ "งานนี้สำคัญมาก ทำไมถึงไม่เสร็จตามกำหนด?" ซึ่งจะทำให้ปาล์มรู้สึกถูกกดดัน ถูกตัดสิน และยิ่งขาดความมั่นใจมากขึ้น

• สั่งการให้ปาล์มทำตาม: "ปาล์มต้องไปคุยกับทีมกราฟิกเดี๋ยวนี้ แล้ววันนี้ต้องส่งรายงาน X ให้พี่ด้วย" หรือ "ไปหาคอร์สออนไลน์เรียนเรื่องนี้มานะ แล้วมาบอกว่าได้อะไรบ้าง" การบอกให้ทำโดยไม่เปิดโอกาสให้ปาล์มได้คิด จะทำให้ปาล์มรู้สึกเหมือนหุ่นยนต์ที่ทำตามคำสั่ง ไม่เข้าใจถึงแก่นของปัญหา และไม่สามารถแก้ไขสถานการณ์ด้วยตัวเองได้เมื่อไม่มีคำสั่ง

• เพิกเฉยต่อปัญหาทางอารมณ์: คุณเมย์อาจมองข้ามสัญญาณของความเครียดหรือการขาดแรงจูงใจของปาล์ม โดยคิดว่าปาล์มแค่ขาดความรับผิดชอบ ทำให้ปัญหาบานปลายและส่งผลเสียต่อประสิทธิภาพโดยรวมในระยะยาว

• ไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นตอ: การสั่งการจะแก้ปัญหาได้แค่ผิวเผิน คือทำให้งานเฉพาะหน้าเสร็จไป แต่ไม่ได้ช่วยให้ปาล์มเข้าใจสาเหตุของปัญหาที่แท้จริง เช่น ปัญหาการจัดลำดับความสำคัญ หรือความไม่มั่นใจในทักษะ ซึ่งเป็นรากฐานของปัญหาที่ต้องได้รับการพัฒนา

ผลเสียที่ตามมาจากการเป็นหัวหน้างานแบบสั่งการในสถานการณ์นี้
 

• ปาล์มอาจหมดกำลังใจและท้อแท้: การถูกตำหนิหรือสั่งการตลอดเวลาจะทำให้พนักงานรู้สึกไร้ค่าและไม่ได้รับการสนับสนุน

• ประสิทธิภาพการทำงานยิ่งแย่ลง: เมื่อขาดแรงจูงใจและความมั่นใจ ประสิทธิภาพก็ยากที่จะกลับมาดีขึ้น

• ขาดการพัฒนาทักษะ: ปาล์มจะไม่ได้เรียนรู้วิธีการแก้ปัญหาด้วยตัวเอง หรือพัฒนาทักษะที่จำเป็นในการรับมือกับความท้าทายใหม่ๆ

• ความสัมพันธ์ในทีมแย่ลง: บรรยากาศการทำงานอาจตึงเครียด พนักงานไม่กล้าแสดงความคิดเห็น หรือขอความช่วยเหลือเมื่อเจออุปสรรค

• องค์กรเสียโอกาสในการสร้างผู้นำรุ่นใหม่: เมื่อพนักงานไม่ได้รับการส่งเสริมให้คิดและตัดสินใจด้วยตัวเอง โอกาสที่จะเติบโตเป็นผู้นำในอนาคตก็จะลดลง