ธปท. เปิด 5 ผลกระทบ 'สงครามภาษี' ต่อเศรษฐกิจไทย ที่ต้องเฝ้าระวัง

เปิดผลวิเคราะห์จากธนาคารแห่งประเทศไทย มาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ ส่งผลต่อการลงทุน การส่งออก และความผันผวนในตลาดเงิน เป็นปัจจัยบังคับให้ไทยต้องปรับโครงสร้างเศรษฐกิจครั้งใหญ่

สงครามการค้าระลอกใหม่กำลังก่อตัวขึ้น และประเทศไทยอาจได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ล่าสุดธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกมาเปิดเผยผลการวิเคราะห์เบื้องต้นถึงผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับเศรษฐกิจไทย โดยชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงที่จะส่งผลต่อการส่งออก การลงทุน และการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นในตลาดโลก

นายสักกะภพ พันธ์ยานุกูล ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายนโยบายการเงิน ธปท. ระบุว่านโยบายการค้าของสหรัฐฯ และการตอบโต้จากประเทศเศรษฐกิจหลักจะสร้างความผันผวนทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงครึ่งหลังของปีนี้ ซึ่งจะเริ่มเห็นผลกระทบชัดเจนขึ้น

ประเด็นที่น่าจับตามองคือการส่งออกของไทยไปสหรัฐฯ ซึ่งคิดเป็น 18% ของการส่งออกทั้งหมด และ 2.2% ของ GDP ไทย โดยเฉพาะในกลุ่มยานยนต์และชิ้นส่วน เครื่องใช้ไฟฟ้า และอาหารแปรรูป นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงที่บริษัทต่างชาติอาจตัดสินใจย้ายฐานการผลิตออกจากไทยหากเราถูกเก็บภาษีในอัตราที่สูงกว่าประเทศคู่แข่ง

แล้วไทยควรรับมือกับสถานการณ์นี้อย่างไร? ธปท. มีคำแนะนำทั้งมาตรการระยะสั้นและระยะยาวที่รัฐบาลควรพิจารณาดำเนินการโดยเร่งด่วน...

 

ผลกระทบผ่าน 5 ช่องทางหลัก: เมื่อสงครามการค้าทวีความรุนแรง

จากการวิเคราะห์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ผลกระทบจากสงครามการค้าจะส่งผลต่อเศรษฐกิจไทยใน 5 ช่องทางหลัก ได้แก่

1. ตลาดการเงิน: ความผันผวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ราคาสินทรัพย์ในตลาดการเงินโลกและไทยเริ่มมีความผันผวนเพิ่มสูงขึ้น แม้ว่าโดยรวมสภาพคล่องและกลไกการทำธุรกรรมยังคงเป็นปกติ ค่าเงินบาทต่อดอลลาร์สหรัฐแข็งค่าขึ้นจากช่วงก่อนวันที่ 2 เมษายนเล็กน้อย (2.71% ณ วันที่ 17 เมษายน 2568) ซึ่งยังน้อยกว่าเงินเยนญี่ปุ่นและเงินวอนเกาหลีใต้ที่แข็งค่าขึ้น 4.75% และ 3.11% ตามลำดับ

ตลาดหุ้นไทยก็ปรับตัวลดลงสอดคล้องกับภูมิภาค ขณะที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลไทยปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อย แต่ยังไม่มีสัญญาณการทำธุรกรรมที่ผิดปกติจากกลุ่มนักลงทุนสถาบัน ส่วนภาวะการระดมทุนผ่านหุ้นกู้โดยรวมยังเป็นปกติ

นายสักกะภพกล่าวว่า "ผลกระทบที่จะมาทั้งช่องทางตลาดการเงิน ความผันผวนปรับเพิ่มขึ้นเร็วมาก ดอลลาร์อ่อนค่าค่อนข้างเร็วทำให้สกุลเงินอื่นๆปรับตัวแข็งค่าขึ้น มีการเทขายสินทรัพย์เสี่ยง ตลาดหุ้นรวมทั้งหุ้นไทยด้วย"

อย่างไรก็ตาม ไทยมีเสถียรภาพด้านต่างประเทศอยู่ในเกณฑ์ดี มีหนี้ต่างประเทศน้อย และมีเงินทุนสำรองระหว่างประเทศค่อนข้างสูง ซึ่งช่วยรองรับผลกระทบในระยะสั้นได้

2. การลงทุน: เริ่มเห็นสัญญาณชะลอตัว

 

ความไม่แน่นอนที่สูงต่อเนื่องทำให้การตัดสินใจทางธุรกิจและการลงทุนชะลอออกไป โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่ส่งออกไปสหรัฐฯ เป็นหลัก ได้แก่ อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักร และยานยนต์

จากการหารือกับผู้ประกอบการใน 5 อุตสาหกรรมหลักของไทย (อาหาร เครื่องจักร ยานยนต์และชิ้นส่วน เครื่องใช้ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์) ที่ส่งออกไปสหรัฐฯ ซึ่งคิดเป็นประมาณ 75% ของการส่งออกทั้งหมด พบว่ามีผู้ประกอบการบางส่วนเริ่มชะลอการตัดสินใจลงทุนใหม่จากแผนเดิมที่วางไว้ เพื่อรอดูความชัดเจนของมาตรการภาษีนำเข้า

หากพิจารณามูลค่าการลงทุนใน 5 อุตสาหกรรมดังกล่าวที่ส่งออกไปสหรัฐฯ มีประมาณ 70,000 ล้านบาท คิดเป็น 8% ของมูลค่าการลงทุนที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI ทั้งหมด หรือประมาณ 3% ของการลงทุนภาคเอกชนของประเทศไทย

นายสักกะภพเตือนว่า หากไทยถูกเก็บภาษีในอัตราที่สูงกว่าประเทศอื่น อาจเห็นการย้ายฐานการผลิตออกจากไทยในระยะต่อไป

3. การส่งออก: ผลกระทบชัดเจนในครึ่งปีหลัง

การส่งออกเป็นช่องทางหลักที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการภาษีตอบโต้ โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าที่ส่งออกไปสหรัฐฯ มาก ได้แก่ ยานยนต์และชิ้นส่วน เครื่องใช้ไฟฟ้า และอาหารแปรรูป

อย่างไรก็ตาม ด้วยการชะลอการบังคับใช้ "reciprocal tariff" ออกไป 90 วัน จึงคาดว่าจะเริ่มเห็นผลกระทบชัดเจนขึ้นตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของปีเป็นต้นไป และน่าจะเห็นการเร่งส่งออกในไตรมาส 2 โดยเฉพาะในกลุ่มอาหารแปรรูป

ผลกระทบจากการขึ้นภาษีแบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก:

• กลุ่ม Sectoral Tariff: มีอัตราภาษีนำเข้าเดิม 2.4% บวกอัตราภาษีนำเข้าส่วนเพิ่ม 25% มูลค่าเพิ่มจากการส่งออกต่อ GDP 0.9%
• กลุ่ม Reciprocal Tariff (เลื่อน 90 วัน): มีอัตราภาษีนำเข้าเดิม 2.4% บวกอัตราภาษีนำเข้าส่วนเพิ่มอีก 10% มูลค่าเพิ่มจากการส่งออกต่อ GDP 1.2%
• กลุ่ม Sectoral Tariff ที่ยังไม่ขึ้นภาษี: มูลค่าเพิ่มจากการส่งออกต่อ GDP 0.1%

นอกจากนี้ ยังจะมีผลกระทบต่อการส่งออกสินค้าไทยที่อยู่ใน supply chain ของโลกที่ผลิตเพื่อส่งออกไปสหรัฐฯ ด้วย ได้แก่ ยาง ชิ้นส่วนยานยนต์ เหล็ก และเคมีภัณฑ์ ซึ่งคิดเป็นประมาณ 4.3% ของการส่งออกไทย

4. การแข่งขันที่รุนแรงขึ้น: ถูกกระทบทั้งตลาดส่งออกและในประเทศ

สินค้าไทยจะต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น เนื่องจากประเทศอื่นๆ ที่ส่งออกไปสหรัฐฯ ได้น้อยลงจะหันมาส่งออกไปยังตลาดเดียวกับไทย รวมถึงส่งเข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมากขึ้น

กลุ่มสินค้าที่อาจได้รับผลกระทบมากที่สุดคือ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ โลหะ เครื่องจักร เครื่องใช้ไฟฟ้า และเคมีภัณฑ์ ซึ่งจะเป็นการซ้ำเติมปัญหาในภาคการผลิตที่มีอยู่เดิม

5. เศรษฐกิจโลกที่ชะลอลง: ผลดี-ผลเสียต่อเงินเฟ้อและต้นทุน

การส่งออกโดยรวมและรายรับการท่องเที่ยวอาจได้รับผลกระทบจากเศรษฐกิจคู่ค้าที่ชะลอตัว อย่างไรก็ตาม ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ในตลาดโลกที่มีแนวโน้มปรับลดลงจะช่วยทำให้ต้นทุนการนำเข้าและเงินเฟ้อของไทยชะลอลงจากปัจจัยด้านอุปทาน

นายสักกะภพอธิบายว่า "ช่องทางอุปสงค์ของโลกหรือ Global Demand Shock จะให้ราคาสินค้าโภคภัณฑ์โน้มลดลง โดยเงินเฟ้อของสหรัฐมีแนวโน้มจะปรับเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันเงินเฟ้อของโลกจะปรับลดลงจากปัจจัยอุปทานซึ่งจะกระทบเงินเฟ้อของไทยในระยะต่อไป"